0
0
Ang mataas na presyon ay isang kondisyon na maaaring maranasan nang walang malinaw na sintomas. Dahil dito, maraming tao ang maaaring may hypertension ngunit hindi nila agad nalalaman. Kapag hindi nakontrol, maaari nitong pataasin ang panganib ng sakit sa puso, stroke at iba pang seryosong komplikasyon.
Ang regular na pagsukat ng blood pressure ay mahalagang paraan upang malaman kung normal pa ang presyon ng dugo. Hindi sapat na hintayin lamang ang pagkakaroon ng pananakit ng ulo, pagkahilo o ibang nararamdaman bago magpatingin.
Ano ang Mataas na Presyon?
Ang mataas na presyon o hypertension ay nangyayari kapag patuloy na mataas ang pressure ng dugo laban sa mga dingding ng blood vessels.
May dalawang numerong makikita sa blood pressure reading. Ang systolic pressure ay ang unang numero, habang ang diastolic pressure naman ang pangalawa.
Hindi dapat gamitin ang isang reading lamang upang mag-diagnose ng hypertension. Karaniwang kailangan ang wastong pagsukat at pagsusuri ng isang health professional.
Bakit Tinatawag Itong Silent Killer?
Madalas tawaging “silent killer” ang hypertension dahil maraming taong mayroon nito ang walang kapansin-pansing sintomas.
Maaaring normal ang pakiramdam ng isang tao kahit mataas na pala ang kanyang blood pressure. Kaya mahalaga ang regular na screening, lalo na habang tumatanda.
Kapag matagal na hindi nakontrol ang hypertension, maaaring unti-unti nitong mapinsala ang blood vessels at mahahalagang organs.
Mataas na Presyon at Panganib sa Puso
Isa sa pinakamahalagang dahilan upang kontrolin ang mataas na presyon ay ang epekto nito sa cardiovascular system.
Kapag palaging mataas ang blood pressure, mas napapagod ang puso sa pagbomba ng dugo. Maaari rin nitong mapinsala ang arteries sa paglipas ng panahon.
Ang uncontrolled hypertension ay isang mahalagang risk factor para sa heart disease at stroke. Dahil dito, hindi dapat balewalain ang mataas na reading kahit walang nararamdamang sintomas.
Sino ang Mas Nanganganib?
Maraming bagay ang maaaring magpataas ng posibilidad na magkaroon ng hypertension. Kabilang dito ang pagtanda, family history, pagiging overweight, kakulangan sa physical activity at diet na mataas sa sodium.
Maaari ring makaapekto ang labis na pag-inom ng alak at paggamit ng tobacco. May ilang medical conditions at gamot na maaari ring magkaroon ng epekto sa blood pressure.
Hindi nangangahulugan na siguradong magkakaroon ng hypertension ang isang taong may risk factor. Gayunman, mas mahalaga para sa kanila ang regular na monitoring.
Bawasan ang Asin sa Pagkain
Ang pagkain ay mahalagang bahagi ng blood pressure management.
Ang sobrang sodium ay maaaring mag-ambag sa pagtaas ng blood pressure sa maraming tao. Kaya makatutulong ang pagbabawas ng pagkaing mataas sa asin.
Hindi lamang asin na idinadagdag habang nagluluto ang dapat bantayan. Mataas din sa sodium ang maraming processed at packaged foods.
Makabubuting basahin ang nutrition label at pumili ng pagkain na mas mababa ang sodium kung posible.
Kumain ng Mas Balanseng Pagkain
Hindi kailangang maging komplikado ang healthy diet.
Makabubuting dagdagan ang prutas, gulay, whole grains at iba pang nutrient-rich foods. Maaari ring piliin ang mas masustansiyang sources ng protein at bawasan ang sobrang processed food.
Ang pagbabago sa diet ay mas madaling mapanatili kapag ginagawa nang paunti-unti. Halimbawa, maaaring magsimula sa pagbabawas ng maalat na snacks o pagdagdag ng gulay sa regular na pagkain.
Regular na Paggalaw ay Mahalaga
Ang physical activity ay isa ring mahalagang bahagi ng healthy lifestyle.
Ang regular na paglalakad, pagbisikleta, paglangoy o iba pang angkop na aktibidad ay maaaring makatulong sa cardiovascular health. Hindi naman kailangang magsimula agad sa mabibigat na exercise.
Para sa mga matagal nang hindi aktibo o may kasalukuyang kondisyon sa kalusugan, makabubuting kumonsulta muna sa health professional bago magsimula ng mas matinding exercise program.
Panatilihin ang Healthy Weight
Ang sobrang timbang ay maaaring magdagdag sa workload ng cardiovascular system at nauugnay sa mas mataas na panganib ng hypertension.
Gayunman, hindi kailangang umasa sa mabilisang weight-loss methods.
Mas mahalaga ang sustainable habits tulad ng balanced diet, regular na physical activity at sapat na tulog. Ang pagbabago ng lifestyle ay mas kapaki-pakinabang kapag maaari itong mapanatili sa pangmatagalan.
Iwasan ang Paninigarilyo
Mahalaga rin ang pag-iwas sa tobacco.
Ang paninigarilyo ay nakapipinsala sa cardiovascular system at nagpapataas ng panganib ng heart disease at stroke. Para sa mga naninigarilyo, ang pagtigil ay isa sa pinakamahalagang hakbang para sa pangmatagalang kalusugan.
Maaaring humingi ng tulong sa health professional kung nahihirapang huminto nang mag-isa.
Regular na Sukatin ang Blood Pressure
Dahil maaaring walang sintomas ang mataas na presyon, napakahalaga ng regular na pagsukat.
Maaaring magpa-check sa health center, clinic o ospital. Maaari ring gumamit ng validated home blood pressure monitor kung inirekomenda ng health professional.
Kapag sumusukat sa bahay, mahalagang sundin ang tamang paraan ng paggamit ng device. Ang maling posisyon ng katawan o cuff ay maaaring makaapekto sa reading.
Huwag Basta Itigil ang Gamot
Kung may iniresetang gamot para sa hypertension, hindi ito dapat basta ihinto dahil lamang bumaba na ang blood pressure.
Maaaring bumaba ang reading dahil gumagana ang treatment.
Ang pagbabago ng dose o pagtigil sa gamot ay dapat pag-usapan muna sa doktor o ibang kwalipikadong health professional. Mahalaga rin ang regular na follow-up upang makita kung epektibo ang treatment plan.
Kailan Dapat Humingi ng Tulong?
Kung paulit-ulit na mataas ang blood pressure reading, makabubuting magpakonsulta sa health professional para sa tamang assessment.
May mga sitwasyon ding nangangailangan ng agarang medical attention. Kabilang dito ang napakataas na blood pressure na sinasabayan ng seryosong sintomas tulad ng pananakit ng dibdib, hirap sa paghinga, biglaang panghihina o pamamanhid, pagbabago sa paningin, o hirap sa pagsasalita.
Sa ganitong sitwasyon, hindi dapat maghintay na kusang mawala ang sintomas.
Mataas na Presyon, Mas Mabuting Maagang Matukoy
Ang mataas na presyon ay maaaring hindi agad maramdaman, ngunit maaari itong magkaroon ng malaking epekto sa kalusugan kapag hindi nakontrol.
Regular na blood pressure screening, balanced diet, pagbabawas ng sodium, physical activity at pag-iwas sa tobacco ang ilan sa mahahalagang hakbang para sa cardiovascular health.
Hindi kailangang hintayin ang pagkakaroon ng sintomas bago alamin ang blood pressure. Sa hypertension, ang simpleng regular na pagsusukat ay maaaring maging mahalagang unang hakbang upang matukoy ang problema at makakuha ng tamang pangangalaga.
