0
0
Patuloy na mahalaga ang pag-iingat laban sa dengue sa Pilipinas, lalo na kapag may mga lugar na nakararanas ng madalas na pag-ulan. Ang dengue ay isang viral infection na naipapasa sa tao sa pamamagitan ng kagat ng infected na Aedes mosquito. Dahil dito, mahalaga ang regular na paglilinis ng kapaligiran at pag-iwas sa mga lugar na maaaring pamugaran ng lamok.
Ayon sa Department of Health (DOH), malaking bahagi ng pag-iwas sa dengue ang pagkontrol sa pinamumugaran ng lamok. Samantala, hinihikayat din ang publiko na bantayan ang mga sintomas at agad humingi ng medical advice kapag kinakailangan.
Dengue sa Pilipinas, Bakit Kailangang Mag-ingat?
Mabilis dumami ang lamok kapag may mga lalagyan na naiipunan ng tubig. Maaari itong makita sa bakuran, bubong, paso, lumang gulong at iba pang bukas na lalagyan.
Una, suriin ang paligid ng bahay. Itapon ang tubig na hindi kailangan. Pagkatapos, linisin ang mga lalagyan upang hindi ito maging breeding site.
Bukod dito, panatilihing nakatakip ang mga imbakan ng tubig. Simpleng hakbang ito, ngunit makatutulong sa pagkontrol sa dami ng lamok.
Ano ang Karaniwang Sintomas ng Dengue?
Ayon sa World Health Organization, maaaring kabilang sa sintomas ng dengue ang mataas na lagnat, matinding sakit ng ulo, pananakit ng katawan, pagduduwal at pantal. Karaniwang lumalabas ang sintomas ilang araw matapos ang infection.
Gayunpaman, hindi pare-pareho ang kondisyon ng bawat pasyente.
May ilang kaso na banayad lamang. Ngunit maaari ring magkaroon ng severe dengue. Kaya mahalagang bantayan ang pagbabago ng kondisyon ng isang taong may sintomas.
Ang tuloy-tuloy na pagsusuka, matinding pananakit ng tiyan, pagdurugo at mabilis na panghihina ay nangangailangan ng agarang medical attention.
Linisin ang Mga Posibleng Pamugaran ng Lamok
Isa sa pinakamahalagang hakbang laban sa dengue sa Pilipinas ang pagpigil sa pagdami ng lamok.
Maaaring magsimula sa sariling tahanan.
Linisin ang alulod at bakuran. Alisin ang nakatambak na bagay na maaaring kapitan ng tubig. Palitan din nang regular ang tubig sa mga lalagyan na kailangang gamitin.
Samantala, maaaring magsuot ng damit na mas nakatakip sa balat kung maraming lamok sa lugar. Maaari ring gumamit ng angkop na mosquito repellent ayon sa instructions nito.
DOH 4S Strategy, Mahalagang Tandaan
Matagal nang isinusulong ng DOH ang 4S strategy laban sa dengue.
Kasama rito ang “Search and Destroy” ng mosquito breeding sites. Kabilang din ang “Self-Protection Measures” at “Seek Early Consultation.” Ang ikaapat ay “Support Fogging/Spraying” sa mga hotspot area kapag kinakailangan at inirerekomenda ng mga awtoridad.
Mahalaga ang bawat hakbang.
Halimbawa, hindi sapat ang fogging lamang kung maraming breeding site ang nananatili sa paligid. Samakatuwid, kailangang sabayan ito ng regular na paglilinis at personal protection.
Huwag Balewalain ang Lagnat
Mahalagang bantayan ang lagnat, lalo na kung may kasamang ibang sintomas ng dengue.
Hindi rin magandang umasa lamang sa impormasyon mula sa social media upang matukoy ang sakit. Maraming kondisyon ang maaaring magdulot ng lagnat at pananakit ng katawan.
Sa halip, kumonsulta sa healthcare professional kapag nagpapatuloy o lumalala ang sintomas.
Bukod dito, mahalagang sundin ang payo ng doktor tungkol sa hydration, monitoring at iba pang pangangalaga. Iwasan din ang pag-inom ng gamot nang walang wastong payo, lalo na kung pinaghihinalaang dengue.
Dengue sa Pilipinas, Proteksiyon Nagsisimula sa Komunidad
Ang paglaban sa dengue sa Pilipinas ay hindi lamang responsibilidad ng health workers. Mahalaga rin ang pakikilahok ng bawat pamilya at komunidad.
Maaaring magtakda ng regular na oras bawat linggo para suriin ang paligid. Linisin ang mga lugar na maaaring pamugaran ng lamok at alisin ang stagnant water.
Sa ganitong paraan, nababawasan ang pagkakataon ng mga lamok na dumami malapit sa tahanan.
Higit sa lahat, mahalagang manatiling alerto sa mga sintomas. Ang malinis na kapaligiran, personal protection at maagang konsultasyon ay mahahalagang hakbang upang maprotektahan ang pamilya laban sa dengue.
