0
0
Ang Chronic Obstructive Pulmonary Disease o COPD ay isang pangmatagalang kondisyon sa baga. Maaari nitong limitahan ang daloy ng hangin at pahirapan ang isang tao sa paghinga.
Karaniwang lumalala ang COPD habang tumatagal. Gayunpaman, may mga paraan upang makontrol ang mga sintomas. Mahalaga rin ang maagang pagsusuri upang mabawasan ang panganib ng komplikasyon.
Kabilang sa COPD ang emphysema at chronic bronchitis. Bagama’t walang ganap na lunas para sa sakit, maaaring makatulong ang tamang paggamot upang mapabuti ang kalidad ng buhay.
Ano ang Chronic Obstructive Pulmonary Disease?
Ang COPD ay isang grupo ng mga kondisyon na nagdudulot ng patuloy na problema sa paghinga. Dahil dito, nahihirapang makapasok at makalabas nang maayos ang hangin sa baga.
Ayon sa World Health Organization (WHO), ang COPD ay isa sa mga pangunahing sanhi ng pagkamatay sa buong mundo.
Noong 2021, tinatayang 3.5 milyong pagkamatay sa buong mundo ang nauugnay sa COPD. Katumbas ito ng humigit-kumulang 5 porsiyento ng lahat ng pagkamatay sa buong mundo noong taong iyon.
Bukod dito, halos 90 porsiyento ng mga pagkamatay dahil sa COPD bago ang edad na 70 ay nangyayari sa mga low- at middle-income countries.
Ano ang mga Sintomas ng COPD?
Maaaring hindi agad mapansin ang COPD sa unang yugto. Sa katunayan, maaaring unti-unting lumala ang mga sintomas sa paglipas ng panahon.
Isa sa mga karaniwang sintomas ang patuloy na pag-ubo. Maaari rin itong samahan ng plema.
Bukod dito, maaaring makaranas ang pasyente ng hirap sa paghinga. Madalas itong mas kapansin-pansin kapag naglalakad, umaakyat ng hagdan, o gumagawa ng pisikal na aktibidad.
Maaari ring magkaroon ng wheezing o tunog na parang sipol habang humihinga. Ang paninikip ng dibdib at madaling pagkapagod ay maaari ring maranasan.
Samantala, ang ilang pasyente ay nagkakaroon ng madalas na impeksiyon sa respiratory system.
Paninigarilyo ang Isang Pangunahing Risk Factor
Ang matagal na pagkakalantad sa usok ng tabako ay isang mahalagang risk factor para sa COPD.
Gayunpaman, hindi lamang mga naninigarilyo ang maaaring magkaroon nito.
Ang second-hand smoke ay maaari ring makapinsala sa baga. Bukod dito, ang matagal na pagkakalantad sa polusyon sa hangin, alikabok, usok, at ilang kemikal sa trabaho ay maaaring magpataas ng panganib.
Mayroon ding genetic condition na tinatawag na alpha-1 antitrypsin deficiency. Maaari itong magpataas ng posibilidad na magkaroon ng COPD sa ilang tao.
Paano Nasusuri ang COPD?
Mahalagang magpakonsulta sa doktor kung patuloy ang pag-ubo o hirap sa paghinga.
Karaniwang sinusuri muna ang mga sintomas at medical history ng pasyente. Maaari ring itanong ng doktor kung naninigarilyo ang isang tao o madalas siyang nalalantad sa usok at alikabok.
Isa sa mahahalagang pagsusuri para sa COPD ang spirometry.
Sinusukat ng test na ito kung gaano karaming hangin ang mailalabas mula sa baga at kung gaano ito kabilis mailalabas. Dahil dito, makatutulong ang resulta upang matukoy kung may patuloy na airflow obstruction.
Maaari ring gumamit ng iba pang pagsusuri depende sa kondisyon ng pasyente.
Maaari Bang Gamutin ang COPD?
Walang gamot na ganap na makapag-aalis ng COPD. Gayunpaman, maaaring mapabagal ang paglala nito at makontrol ang mga sintomas.
Para sa mga naninigarilyo, mahalagang hakbang ang pagtigil sa paninigarilyo.
Maaari ring magreseta ang doktor ng inhaled medicines. Halimbawa, ginagamit ang bronchodilators upang makatulong na buksan ang airways at mapadali ang paghinga.
Sa ilang pasyente, maaaring irekomenda ang pulmonary rehabilitation. Pinagsasama nito ang ehersisyo, edukasyon, at iba pang suporta upang makatulong sa pang-araw-araw na pamumuhay.
Samantala, maaaring kailanganin ng oxygen therapy ang ilang pasyenteng may mababang oxygen level.
Mahalaga ang Pag-iwas sa Impeksiyon
Ang respiratory infection ay maaaring magpalala ng sintomas ng COPD. Dahil dito, mahalagang talakayin sa health professional ang mga bakunang naaangkop sa kondisyon at edad ng pasyente.
Mahalaga rin ang regular na physical activity ayon sa kakayahan at payo ng doktor. Bukod dito, makatutulong ang balanseng pagkain at regular na medical checkup.
Higit sa lahat, kailangang iwasan ang paninigarilyo at pagkakalantad sa mapanganib na usok.
Kailan Dapat Magpatingin sa Doktor?
Huwag balewalain ang patuloy na hirap sa paghinga. Gayundin, magpakonsulta kung lumalala ang ubo, dumadami ang plema, o nahihirapan nang gawin ang karaniwang aktibidad.
Ang biglaang matinding hirap sa paghinga ay nangangailangan ng agarang medical attention.
Sa huli, ang Chronic Obstructive Pulmonary Disease ay isang seryosong sakit. Gayunpaman, ang maagang pagsusuri, pag-iwas sa paninigarilyo, at tamang paggamot ay maaaring makatulong upang makontrol ang mga sintomas at mapanatili ang mas magandang kalidad ng buhay.
